Week van de Vitaliteit 2021

De Week van de Vitaliteit. Een week waarbij we stilstaan bij onze gezondheid, dit jaar in het bijzonder van #Covid19 naar #GoFit21. Fit worden draait om allerlei thema’s. We stonden deze week extra stil bij het thema rust, een belangrijke factor als het gaat om vitaliteit.

In samenwerking met slaapexpert Rob de Ron (bekend van 'Sophie in de kreukels') delen we verschillende (slaap)tips met jou over rustmomenten, slapen en genieten van het leven.

Zijn ‘slaaptips’ zinvol? - Rob de Ron Het woord ‘tip’ heeft meerdere betekenissen. Vrijwel altijd betekent het iets kleins. Een klein geldbedrag boven op de rekening of een kleine hint die tot de oplossing van een raadsel of misdrijf kan leiden. Dat laatste bedoelen we wanneer we spreken over ‘slaaptips.’ Een kleine hint die maakt dat je beter slaapt. Niet elke tip is een ‘gouden tip.’ Het is bovendien een onjuist idee van de werkelijkheid om te veronderstellen dat met een fooi of tip de rekening is voldaan. Slapeloosheid is namelijk de hele rekening: een optelsom waarin alle inkomsten en/of uitgaven over een bepaalde periode worden verantwoord. En die is (helaas) niet met een ‘tip’ voldaan. Een slaapprobleem kan door verschillende omstandigheden en gebeurtenissen worden teweeggebracht. Soms relatief onschuldig, soms zeer ernstig. Daarnaast reageren mensen verschillend op de omstandigheden en gebeurtenissen. Wat onschuldig is voor de één, ervaart de ander als ernstig. Daarbij speelt aanleg en aard een rol. Uit hersenonderzoek blijkt dat de slecht slapende medemens genetisch ‘gevoeliger is afgesteld,’ dan de goede slapers. Daardoor kan iemand, onder gelijke omstandigheden en gebeurtenissen, het hoofd op het kussen leggen en als een blok in slaap vallen, terwijl de ander zijn of haar draai niet kan vinden. Elke gedachte, geluid of gevoel schept onrust. En onrust is niet de juiste toegangspoort tot dromenland. En als je toch in slaap valt, is dat vaak oppervlakkig. Alsof men blijft dralen op de drempel. We zouden willen dat er één gouden slaaptip is. Een kleinigheidje met grote, gunstige gevolgen. Dat beetje inzicht dat maakt dat iedereen zonder zorgen en vol vertrouwen de dag van morgen tegemoetziet. Dat schijnbaar onbeduidende fooitje dat maakt dat op elk moment van de dag en van de nacht, alle volwassenen en kinderen zich in het heden veilig en geborgen voelen. WELTE(N)RUSTEN ZEG! Dat is nogal wat. Jezelf gezien, gehoord, geliefd, geborgen en volkomen veilig voelen, is het fundament van een verkwikkende slaap. Maar die veiligheid is tegenwoordig iets heel anders dan die van de slapende oermens. Onze huizen zijn veelal goed beschermd tegen de evolutionaire gevaren van buitenaf. Het grootste gevaar komt tegenwoordig van binnenuit: onze gedachten. Misschien helpen deze tips daarbij. Je ontvangt elke dag één slaaptip. Het is niet meer dan een knipoog. Een zetje in de goed richting. Maar het is het proberen waard. Kleine dingen hebben namelijk grote gevolgen. Dus hierbij de eerste tip! Alvast Welte(n)rusten gewenst.

Welte(n)rusten tip 1 - Neem pauze! Werk nooit langer dan anderhalf uur achter elkaar. Het is de lengte van een nachtelijke slaapcyclus, die ook overdag houvast geeft in het vinden van het juiste ritme. Pauzeer dus dagelijks meerdere malen. Een goede pauze is een contrast ten opzichte van de vorige activiteit: heb je gezeten, loop dan 10 minuutjes rond. Heb je voortdurend rondgelopen, ga dan 10 minuutjes zitten. Pauzeren komt van het Griekse paũsis, Het werkwoord paúein betekent (be)eindigen. Een pauze is dus letterlijk even stoppen of stilhouden. Precies wat we doen wanneer we gaan slapen. Waarom zouden we dit overdag niet enkele malen oefenen. Deze goede ‘stop’ verhoogt bovendien de kwaliteit van je werk.

Tip 2 - Pak je rustmoment Waar je in een pauze van activiteit wisselt en deze best mag ‘opschroeven’ door een potje tafelvoetbal, een stevige wandeling of opwindende roddel, breng je de activiteit in rust altijd omlaag. Rust eenmaal per dag zo’n 20 minuten tot een half uur. Het liefst aan het eind van de dag, wanneer je het werk en het geld verdienen bewust afsluit en aan het privé gedeelte begint. Rust is de belangrijkste partner van slaap. In rust doe je niets. Helemaal niets. Ook geen boek of de krant lezen? Je email checken? Je mobiel opladen? Nee, jezelf opladen. Net als in slaap. Rust betekent: geen specifieke taak, geen nieuwe kennis of informatie vergaren en even nergens naartoe gaan. Op je balkon een kop koffie drinken, een potje voor je uit staren of naar de eendjes kijken. Mijmeren. Daar gaat het om. Hoef je dat midden in de nacht, wanneer kleine gedachten al snel grote gedachten worden, niet meer te doen.

Tip 3 - Have fun! Vrije tijd, voedende activiteiten, een ontspannen inspanning. Hoe je het ook wilt noemen: je verdient er geen geld mee. Deze activiteiten kosten vaak geld; contributie, nieuwe sportschoenen, een blokfluit, schildersspullen of een kaartje voor het theater. En je krijgt er ook vaak ook geen status of ander gewin door. Maar je krijgt wel iets heel belangrijks ervoor terug. Het voedt je op een andere manier: met plezier. Have fun! Dus ga naar het koor, op schilderles, met je vriendinnen uit eten of met jezelf naar de film. Pak die voetbal, volleybal of hockeybal of speel verstoppertje met je kinderen. Maak een ommetje met de hond of werk in de tuin. Wees actief tot een uur of anderhalf voor het slapen gaan. Maar maak het niet te laat. Met een te moe lichaam of een te opgewonden hoofd kun je niet goed slapen, bouw na je activiteit een ‘cooling down’ in.

Tip 4 - Positieve gedachten Je hebt vast wel eens gehoord van een sabbatical. Wist je dat sabbatical komt van het Joodse woord Sabbat? Sabbat is de wekelijkse rustdag in de Joodse traditie. Een goede traditie. Want wekelijks niet alleen een rustdag voor je lichaam maar ook voor je gedachten is gezond. Het schijnt namelijk dat het grootste gedeelte van onze gedachten gaat over de toekomst én maar slechts een klein deel over het verleden. Veel gedachten gaan vaak op aan zelfverwijt. Negatieve gedachten zoals 'ik ben te dik, mijn haar zit niet goed, hij/zij doet dat beter'. Maar hoeveel van dit soort gedachten heb je eigenlijk? Kies één dag per week uit om je negatieve gedachten om te zetten naar positieve gedachten. Je denkt bijvoorbeeld minder aan de toekomst en leeft meer in het heden. Kijk naar wat je nu ziet; zie je die mooi boom? Ruik je de herfst? Wat een lekkere boterham is dit! Alleen maar positive vibes.

Tip 5 - Adem in, adem uit Mediteer! Niet met gekruiste benen en een pijnlijk gezicht, maar liggend, met een dekentje over je heen en misschien zelfs een glimlach op je gezicht. De mediterende mens bootst de slapende mens na. Denk maar aan de gesloten ogen, de onbeweeglijke houding en het verstilde denken. Net als de slapende mens trekt de mediterende mens zich terug op een plek waar hij of zij zich veilig en geborgen voelt. Alleen als het veilig is, sluiten beide ogen met een gerust hart. Het is ook een rustige en stille plek. De meditatieplek of meditatieruimte waar de mediterende mens zich terugtrekt, verschilt in essentie weinig van de slaapplek of slaapkamer. In beide gevallen is het veilig, rustig, schoon, fris en stil. Feitje! In het sanskriet heet het proces van terugtrekken op een frisse en rustige plek waar niets of niemand de slapende of mediterende mens stoort; pratyahara. Het symbool van pratyahara is de schildpad die zijn pootjes en zijn kopje intrekt om onder het veilige schild tot rust te komen. In deze rust komen zowel de mediterende als de slapende mens, te midden van alle omringende krachten, weer op eigen kracht.